Nieuwskanaal voor: MM

Toiletfilter vangt medicijnresten

Wed, 10 Dec 2025 12:00:00 +0100

Via een filter in de wc wil Mattijs Maris van start-up Zereau medicijnen en gerelateerde belangrijke grondstoffen uit het water filteren.

Meer Eye-openers zien? Klik hier.

Inzicht in plastic mix met warmte metingen op grote schaal

Wed, 26 Nov 2025 12:00:00 +0100

Jeroen Glansdorp ontwikkelt een scantechnologie om te bepalen welke soorten er in gemengd afvalplastic zit, zodat je beter kunt recyclen.

Meer Eye-openers zien? Klik hier.

Bouwsteen FDCA uit suikers voor biobased plastic

Wed, 29 Oct 2025 12:00:00 +0100

Marc Lankveld legt uit hoe start-up Tasseikan een belangrijke bouwsteen maakt voor PEF, het biobased plastic dat PET kan vervangen.

Meer Eye-openers zien? Klik hier.

Glow-in-the-dark SOA testen

Tue, 21 Oct 2025 10:34:06 +0200

Yosta de Stigter werkt aan een snelle, lichtgevende SOA-test.

Meer Eye-openers zien? Klik hier.

Nobelprijs voor de ontwikkeling van metal organic frameworks

Thu, 09 Oct 2025 08:24:46 +0200

‘Zeer verdiend’ en ‘Was een kwestie van tijd’. Dat is kort samengevat de reactie vanuit de MOF-gemeenschap op de vandaag toegekende Nobelprijs aan Susumu Kitagawa, Richard Robson en Omar Yaghi voor de ontwikkeling van metal organic frameworks. ’Dankzij Kitagawa en Yaghi verveel ik me geen moment.’

‘Dit is een keuze die het MOF-veld eer aandoet’, zegt Freek Kapteijn, emeritus hoogleraar Catalysis Engineering aan de TU Delft. ‘Robson legde de basis, Kitagawa breidde die uit en gaf fundamentele onderbouwing, en Yaghi exploreerde de toepassingen. Het resultaat is een geheel nieuw veld waarin je met organische en anorganische bouwstenen een oneindige variatie aan materialen kunt maken voor een breed scala aan toepassingen.’

Kapteijns reactie wordt beaamd door alle chemici die C2W | Mens & Molecule vanmiddag sprak. ‘Het is een geweldige dag voor de MOF-gemeenschap’, zegt Stefania Grecea, associate professor aan het HIMS/Universiteit van Amsterdam. ‘Ik ben persoonlijk niet verbaasd dat Yaghi de prijs krijgt, dat was een kwestie van tijd.’ En het vraagt nou eenmaal tijd om voordat je de impact van wetenschappelijke ontdekking op waarde kunt schatten, aldus Grecea. ‘MOFs zijn er al decennia, maar een nieuw veld heeft tijd nodig om zich te ontwikkelen en om te rijpen, voordat we de bijdrage aan het beantwoorden van fundamentele vragen gaan zien en gaan begrijpen waar de mogelijkheden voor toepassingen zijn.’

‘MOFs zijn er al decennia, maar een nieuw veld heeft tijd nodig om zich te ontwikkelen en om te rijpen’

^{Stefania Grecea, HIMS/UvA}

Ze wijst op Yaghi’s bijdrage in het plaveien van de weg naar die toepassingen. ‘Yaghi demonstreerde op labschaal de toepassing van MOFs in het opslaan en scheiden van gassen. Maar om labschaal naar praktijk te gaan en te zien hoe deze materialen zich onder realistische condities gedragen, was nog een belangrijke stap nodig, het opschalen. Dat bleek ook een lang traject.’ Dat de erkenning nu komt, is volgens Grecea eigenlijk wel opportuun. ‘Het komt op het goede moment, want MOFs hebben laten zien dat ze een essentiële rol spelen in het adresseren van de uitdagingen op het gebied van klimaat, vervuiling en energie. Denk aan het afvangen en opslaan van CO₂ of het verwijderen van toxische gassen uit de atmosfeer en vervuilingen uit water.’

Grecea’s collega, assistant professor Amanda Garcia (HIMS/UvA), was heel blij met de inhoudelijke presentatie van de Nobelprijs. ‘Ik vond het fijn om te horen dat carbon capture tijdens de uitzending genoemd werd, daar werk ik namelijk zelf ook aan. Dat de Nobelprijs naar dit vakgebied is gegaan is fantastisch. Het is een belangrijke erkenning, omdat dit type materiaal heel belangrijk gaat zijn binnen de chemie.’ Dat ze zelf niet direct aan MOF’s werkt, mag de pret niet drukken. ‘Veel van mijn collega’s bij HIMS, waaronder Stefania Grecea en Sonja Pullen werken hier wel aan, dus ik ben heel excited voor hen.’

’Een terechte Nobelprijs voor de terechte laureaten, fijn om die erkenning voor het veld te zien’

^{Rob Ameloot, KU Leuven}

Rob Ameloot, hoogleraar aan de KU Leuven, noemt ook de gunstige timing. ‘In deze tijd beginnen de toepassingen van MOF’s ook echt te komen. Bijvoorbeeld het afvangen van CO₂, waar ik zelf ook aan werk. BASF is namelijk bezig met een opschaalfabriek voor deze materialen en wij ontwikkelen de metingen om de opname van die materialen onder realistische condities te doen. Toevallig hebben wij vorige week nog een paper in Nature Communications gepubliceerd over chemische sensoren, dat raakt ook aan MOF’s om heel selectief moleculen te meten.’ Het Nobel-nieuws kwam voor hem niet onverwacht. ‘Het zat er al een tijdje aan te komen. En het is een terechte Nobelprijs, fijn om die erkenning voor het veld te zien. Ook zijn het de terechte laureaten, niemand gaat ter discussie stellen dat zij de nog levende grondleggers zijn.’

‘Je kunt geen chemisch tijdschrift openslaan, of je komt een MOF paper tegen’

^{Berend Smit, EFPL}

In dat verband komt in meerdere gesprekken de naam Gérard Férey naar voren, die in 2017 overleed. ‘Samen met Kitagawa en Yaghi, zag Férey de mogelijkheden van MOF’s en samen hebben zij het veld ontsloten’, zegt Berend Smit, hoogleraar aan EFPL in Lausanne. En sindsdien is het echt gaan vliegen. ‘Je kunt geen chemisch tijdschrift openslaan, of je komt een MOF paper tegen. Iedere dag worden er twee nieuwe MOFs gemaakt en dat al jarenlang. Het is zo’n groot veld en ook zo’n leuk veld om in te werken, er zijn oneindig veel mogelijkheden om nieuwe materialen te maken. En met de komst van AI en computationele methoden neemt dat alleen nog maar toe. Dankzij Kitagawa en Yaghi verveel ik me geen moment.’

^{Bron: C2W}

Wanneer de hersenen zichzelf vergeten

Thu, 09 Oct 2025 11:20:30 +0200

Ioana Ilie probeert grip te krijgen op ziektes als dementie door gerelateerde eiwitten te bestuderen met computersimulaties en AI.

Meer Eye-openers zien? Klik hier.

KNCV Gouden Medaille 2025 voor Bruno Ehrler

Wed, 08 Oct 2025 11:37:50 +0200

Prof.dr. Bruno Ehrler, hoofd van de Hybrid Solar Cells-groep bij onderzoeksinstituut AMOLF in Amsterdam en hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen, krijgt de KNCV Gouden Medaille 2025; de belangrijkste Nederlandse wetenschapsprijs voor een chemicus jonger dan 40 jaar die zich al duidelijk heeft onderscheiden binnen het vakgebied en van wie de komende jaren nog veel wordt verwacht.

Onderzoek naar nieuwe materialen voor zonnecellen combineert fundamentele wetenschap met duidelijk oog voor toepassingen.

Den Haag, 3 september 2025

Prof.dr. Bruno Ehrler, hoofd van de Hybrid Solar Cells-groep bij onderzoeksinstituut AMOLF in Amsterdam en hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen, krijgt de KNCV Gouden Medaille 2025 – de belangrijkste Nederlandse wetenschapsprijs voor een chemicus jonger dan 40 jaar die zich al duidelijk heeft onderscheiden binnen het vakgebied en van wie de komende jaren nog veel wordt verwacht.

Het onderzoek van Bruno Ehrler kenmerkt zich volgens de jury door een hoogst originele benadering waarin fundamentele materiaalwetenschap, opto-elektronica en toepassingen voor duurzame energie samenkomen. Daarbij houdt hij steeds het grotere doel voor ogen, waardoor zijn werk uitermate relevant is voor de actuele, grote technologische en maatschappelijke uitdagingen waar we voor staan. De KNCV Gouden Medaille wordt uitgereikt op 2 december a.s. tijdens chemieconferentie NWO CHAINS in Veldhoven.

Bruno Ehrler heeft een toonaangevend onderzoeksprogramma ontwikkeld waarin de focus ligt op het begrijpen én verbeteren van zogeheten perovskiet-halfgeleiders. Deze materialen beschikken over excellente opto-elektronische eigenschappen; het vermogen om licht te detecteren en te controleren. Daarnaast kunnen ionen (geladen deeltjes) bewegen binnen deze materialen. De combinatie van deze kenmerken maakt perovskiet-halfgeleiders zeer geschikt voor toepassingen waarbij licht wordt omgezet in elektrische energie, zoals in zonnecellen.

Hij toonde als een van de eersten aan hoe de beweging van ionen binnen deze materialen de uiteindelijke prestaties en stabiliteit van het gehele apparaat beïnvloedt. Hierbij gebruikte hij spectroscopische technieken en simulatie-tools die inmiddels breed worden ingezet in het veld. Zijn ontdekking dat je mechanische spanning kunt gebruiken om de beweeglijkheid van de ionen te sturen heeft geleid tot geheel nieuwe manieren om stabiele perovskiet-zonnecellen te ontwerpen.

Daarnaast heeft Ehrler ook het bereik van het perovskiet-onderzoek sterk verbreed. Zo verkent hij de mogelijkheden om deze materialen in te zetten
voor neuromorphic computing, waarbij de werking van het menselijk brein de inspiratiebron is voor nieuwe technieken voor dataverwerking en -opslag. Zijn groep heeft al laten zien dat ze kunstmatige synapsen en neuronen kunnen maken op basis van perovskieten die extreem weinig energie verbruiken. Dat maakt perovskieten tot veelbelovende bouwstenen voor next-generation elektronica. En het illustreert de grensoverstijgende manier waarop Ehrler inzicht uit de chemie, fysica en technische wetenschappen combineert en zo geheel nieuwe onderzoeksrichtingen tot stand brengt.

Niet alleen wat betreft zijn onderzoek is Ehrler zeer zichtbaar en gerespecteerd binnen de (inter)nationale wetenschappelijke gemeenschap. Hij speelt ook een prominente rol in het vormgeven van wetenschapsbeleid en was bijvoorbeeld een van de initiatiefnemers en drijvende krachten achter de SolarNL en MaterialenNL programma's die voor substantiële investeringen in het Nederlandse energie- en materialenonderzoek hebben gezorgd.

Samenvattend prijst de jury, onder voorzitterschap van hoogleraar polymeerchemie prof.dr. Katja Loos (Rijksuniversiteit Groningen), de manier waarop Ehrler fundamentele inzichten weet te koppelen aan een heldere focus op toepassingen. Zijn benadering heeft het perovskiet-photovoltaics-onderzoek al duidelijk vormgegeven en zijn visie gaat ongetwijfeld het bredere energie- en materialen onderzoeksveld verder inspireren.

Over de KNCV Gouden Medaille

De KNCV Gouden Medaille wordt jaarlijks uitgereikt en is de belangrijkste Nederlandse prijs voor onderzoekers die zich bijzonder hebben onderscheiden op het gebied van chemisch speurwerk in de breedste zin. Voor de prijs komen onderzoekers tot veertig jaar in aanmerking van wie wordt verwacht dat zij leidend worden binnen hun vakgebied. De Gouden Medaille wordt sinds 1963 uitgereikt aan chemisch toptalent in Nederland.

Over de KNCV

De Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging (KNCV) beweegt in een tijd waarin de rol van chemie en levenswetenschappen steeds belangrijker wordt in de samenleving, of het nu gaat om klimaat, energie- en materialentransitie of nieuwe medicijnen. Met een gemeenschap van ongeveer 5.000 leden, bestaande uit wetenschappers, professionals uit het bedrijfsleven en overheidsorganisaties, heeft de KNCV als onafhankelijke vereniging een unieke positie als hét netwerk voor chemici en levenswetenschappers in Nederland.

English

KNCV Gold Medal 2025 awarded to Bruno Ehrler
Research into new materials for solar cells combines basic science with a clear view towards applications

The Hague, September 3, 2025

Bruno Ehrler, head of the Hybrid Solar Cells group at research institute AMOLF in Amsterdam and professor at the University of Groningen is the recipient of the KNCV Gold Medal 2025; the most important Dutch scientific award for a chemist under the age of 40 who has already demonstrated scientific excellence and from whom much is expected in the coming years.

He is recognized for his outstanding contributions to the physical chemistry of metal halide perovskites and his pioneering research at the interface of materials science, optoelectronics, and sustainable energy. His work stands out for its originality, clarity of purpose, and clear relevance to major technological and societal challenges. The KNCV Gold Medal 2025 will be awarded on 2 December during the NWO CHAINS chemistry conference in Veldhoven, The Netherlands.

Bruno Ehrler has developed a leading research program focused on understanding and improving perovskite semiconductors—materials that combine excellent optoelectronic properties with ion mobility. He was one of the first to reveal how ionic migration within these materials affects device performance and stability, introducing spectroscopic and simulation tools that are now widely adopted. His discovery that mechanical strain can be used to control ion mobility has led to new approaches for designing stable perovskite solar cells, influencing both academic research and industrial strategies.

In addition to his contributions to photovoltaics, Ehrler has broadened the scope of perovskite research by exploring their use in neuromorphic computing. His group has demonstrated artificial synapses and neurons with extremely low energy consumption, positioning these materials as promising building blocks for next-generation electronics. This work exemplifies the transboundary nature of his research and reflects his ability to open new directions by linking insights from chemistry, physics, and engineering.

Ehrler’s research output is highly respected in the international community, with a consistent stream of publications in leading journals and a large number of invited presentations. He has received significant recognition for his work, including an ERC Starting Grant, a NWO Vidi grant, and the ACS Energy Lectureship Award. Beyond the lab, he has played a prominent role in shaping Dutch national science policy. As one of the initiators of the SolarNL and MaterialenNL programs, he has helped secure large-scale public investment in sustainable materials and solar energy research in the Netherlands.

In summary, the jury, chaired by polymer chemist professor Katja Loos (University of Groningen), praises the way in which Bruno Ehrler combines fundamental insight with a
clear view toward application. His research has already shaped the field of perovskite photovoltaics, and his broader vision continues to inspire developments in energy and materials science.

About the KNCV Gold Medal
The KNCV Gold Medal is awarded annually and is the most important Dutch prize for researchers who have distinguished themselves in the field of chemical research in the broadest sense. The award is open to researchers up to the age of 40 who are expected to become leaders in their field. The Gold Medal has been awarded to chemical talent working in the Netherlands since 1963.

About the KNCV
The Royal Netherlands Chemical Society (KNCV) operates at a time when the role of chemistry and the life sciences in society is becoming increasingly important, whether it concerns climate, energy and materials transition or new medicines. With a community of about 5,000 members, consisting of scientists, industry professionals and government organisations, the KNCV, as an independent association, has a unique position as the network of choice for chemists and life scientists in the Netherlands.